Ana Sayfa Blog AI Makale
AI

RAG Nedir? Retrieval Augmented Generation

RAG mimarisi ile LLM'lerin gucunu artirmanin yollari.

Zeynep Kaya 09.12.2025 1 Okunma 2 dk okuma

Yapay Zekâyı Verilerinizle Buluşturma

Retrieval Augmented Generation (RAG), büyük dil modellerinin gücünü özel veri kaynaklarıyla birleştiren devrimci bir yaklaşımdır. Fine-tuning'e kıyasla daha hızlı, daha ucuz ve daha güncel sonuçlar sunar.

RAG Nasıl Çalışır?

RAG mimarisi üç temel adımdan oluşur. İlk olarak, belgeleriniz küçük parçalara bölünür ve vektör veritabanına gömülür. Kullanıcı bir soru sorduğunda, anlamsal benzerlik araması ile ilgili parçalar bulunur. Son olarak, bulunan bağlam ile birlikte soru LLM'ye gönderilir.

Bu yaklaşım sayesinde model, eğitim verisinde bulunmayan bilgilere erişebilir. Şirket içi belgeler, ürün katalogları, teknik dokümantasyon gibi özel kaynaklar modele bağlam olarak sağlanır.

Vektör Veritabanları

RAG sistemlerinin kalbi vektör veritabanlarıdır. Pinecone, Weaviate, Qdrant, ChromaDB ve pgvector popüler seçeneklerdir. Her birinin güçlü ve zayıf yanları vardır.

Embedding modelleri metni sayısal vektörlere dönüştürür. OpenAI'ın text-embedding-3 veya açık kaynak alternatifleri (BGE, E5) kullanılabilir. Embedding kalitesi, RAG sisteminin başarısını doğrudan etkiler.

Chunking Stratejileri

Belgelerin nasıl parçalara bölüneceği kritik bir karardır. Sabit boyutlu parçalama basittir ancak anlam bütünlüğünü bozabilir. Semantik parçalama, paragraf ve bölüm sınırlarını dikkate alır. Örtüşen parçalar, bağlam kaybını azaltır.

Optimal chunk boyutu genellikle 256-1024 token arasındadır. Çok küçük parçalar yetersiz bağlam sağlar, çok büyük parçalar ise gereksiz bilgi içerir ve maliyeti artırır.

Gelişmiş RAG Teknikleri

Hybrid search, anahtar kelime araması ve vektör aramasını birleştirerek daha isabetli sonuçlar üretir. Re-ranking modelleri, bulunan sonuçları alakalılık sırasına göre yeniden düzenler. Query expansion, kullanıcının sorusunu zenginleştirerek daha iyi sonuçlar elde etmeyi sağlar.

Multi-modal RAG, metin dışında görsel, tablo ve grafik gibi içerikleri de indeksleyebilir. Bu, teknik dokümantasyon ve ürün katalogları için özellikle değerlidir.

Sonuç

RAG, yapay zekâ uygulamalarını özelleştirmenin en pratik ve etkili yoludur. Fine-tuning'in maliyeti ve karmaşıklığı olmadan, modelinizi güncel ve özel bilgilerle donatabilirsiniz.